Voor haar betekent het idee dat je een canvas op de grond kan leggen en dat je als schilder ook zo kan werken een bevrijding. Wat volgt is een opmerkelijke ontwikkeling als kunstenaar, in haar werk en in haar leven.
Ik ben daarom toch gaan kijken naar de tentoonstelling Frankenthaler/Judd, op dit moment in Amersfoort. Ik zeg toch, omdat de foto van de centrale hal in het museum op de website al liet zien dat de combinatie van deze twee kunstenaars, wat hun afzonderlijke kwaliteiten ook zijn, niet echt werkt.
Ik sta daar in de ruimte. Hoe groot ook, op deze manier krijgen haar schilderijen te weinig lucht. Je wilt een stapje achteruit kunnen doen om het werk beter te bekijken. Maar wat een schilderijen én een bijzonder ruimtelijk beeld. En dan te bedenken dat er op dit moment maar drie werken van haar in een Nederlandse collectie zitten. Dit blijft een uitgelezen kans om oog in oog de vorm en kleur van haar schilderijen te ervaren.
In de winkel van het museum liggen twee catalogi naast elkaar. Een fraaie uitgave Helen Frankenthaler gaat over een tentoonstelling in het Kunstmuseum in Basel. Maar daarnaast ligt de catalogus Creation in Form and Colour rond de kunstenaar en docent Hans Hoffman (1880-1966). Hoe toepasselijk!

Tentoonstellingsbeeld uit Frankenthaler/Judd Foto: Wilco Schipper
Al voor de oorlog kwam Hoffman vaker in de Verenigde Staten om les te geven en te werken. Op die manier bracht hij de gedachten en de beschouwingen van de avant-garde kunststromingen, zoals het Duitse expressionisme, naar de jonge schilders en belangstellenden in opleiding.
Zijn solo tentoonstelling in New York in 1944 is doorslaggevend voor de ontwikkeling van de stroming die abstract expressionisme zou gaan heten.
Ook Helen Frankenthaler zal hij in grote mate beïnvloeden met zijn kunst.
In de online lezing Helen Frankenthaler schildert bespreken we de ontwikkeling van haar werk. Hoe werkt zij? Wat denkt ze daar zelf over?
Wat is haar plaats in de beroemde groep kunstenaars, zoals Jackson Pollock en Willem de Kooning van de New York School? Wat betekenen schoonheid en kunst voor haar? We kijken dieper naar een selectie van belangrijke schilderijen uit haar oeuvre en leren haar zo beter kennen. En we vertellen meer over hoe Frankenthaler zelf denkt dat haar werk het beste tentoongesteld kan worden; dat kan ik niet laten.
Het zo spontaan ontstane idee voor deze lezing sluit natuurlijk prachtig aan bij mijn zomercolleges De filosofie van de abstracte kunst van dit jaar bij HOVO Amsterdam. Zowel voor als na bezoek van deze tentoonstelling biedt dit de gelegenheid om een bijzondere kunstenaar te ontmoeten en te waarderen. Want, zoals ze zelf zegt, terwijl ze in haar atelier staat in 1967: ‘Ik ben niet betrokken bij het maken van goede vrouwenschilderkunst, ik ben bezig met het maken van goede schilderijen’.
Nieuwsgierig?
● Inschrijving: We houden het eenvoudig. Mail katjarodenburg@antheia.nl met vermelding van je naam en ‘Helen Frankenthaler’ *
● Wanneer vindt deze dag plaats? Online live lezing per zoom op zondag 22 november met inloop v.a. 10.00 u, start 10.15 tot ca. 12.00 u, met een kleine pauze rond 11.00 u.
● Ik houd deze lezing in mijn studeerkamer. Verwacht geen flitsende achtergrondbeelden in een professionele studio. Wel een boekenkast, voldoende licht en een hele goede microfoon. Een intieme setting dus.
● Hoe kan ik de kunst afbeeldingen volgen? Beeldpresentatie Tijdens de live online lezing onderzoeken we de vragen aan de hand van beeldmateriaal, de presentaties worden gedeeld en verschijnen op uw scherm.
● Kan ik zelf ook vragen stellen? Vragen Bij het college is er gelegenheid om vragen te stellen. Dit doen we live op het eind van de lezing.
● Wanneer krijg ik de uitnodiging met de link naar de lezing? U ontvangt de link naar de ONLINE LIVE lezing via Zoom op de dag zelf voor 8.30 u.
● Hoeveel bedraagt de entree? Entree lezing inclusief hand-out: 18,- (incl.btw)
● * Bij de bevestiging van de inschrijving ontvang je de betaalgegevens. Als je je telefoonnummer erbij zet kunnen wij evt. in voorkomend geval helpen met het verkrijgen van toegang tot de online lezing.
Vragen of opmerkingen? Stel je vraag per mail of bel mij: 06-38280926
Graag eerst even testen? Je kunt ook met mij een afspraak maken voor een proef-zoomontmoeting
En ken je iemand in je omgeving die je wilt wijzen op deze lezing? Iedereen die zich wil verdiepen in de relatie tussen filosofie en kunst en Helen Frankenthaler is welkom. Dank.
Tot ziens,
Katja Rodenburg
Katja Rodenburg is filosoof, denkt na over kunst, maakt tentoonstellingen en geeft colleges rond esthetica, kunstfilosofie en existentiële vragen. Zij is vooral geïnteresseerd in het proces van het maken, en in de raakvlakken met het proces van het denken. Al jaren geeft zij colleges aan het HOVO instituut van de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij schreef eerder onder andere Ik, Ophelia, over kunstenaars als John Everett Millais en Julia Margaret Cameron, Rineke Dijkstra en Helen van Meene en Armando en de melancholie van het scheppen, over de filosofische thema’s van de kunstenaar. Daarnaast werkt zij als leiderschap, visie en strategie-adviseur op het gebied van kunst en cultuur (musea). Meer op: antheiablossoms.blog