De verliefden / Los enamoramientos van Javier Marías

In een interview vertelt de schrijver Marías dat hij nog steeds niet op een computer schrijft, maar op een ouderwetse schrijfmachine. Zo typt hij soms wel vijf tot zes keer zijn boek in wording over. ‘( -) ik schrijf niet om tijd te winnen. Ik schrijf om tijd te voelen.’

Maar niet alleen het tempo van zijn boeken wordt door de tijd bepaald. Het boek ‘De verliefden’ verkent de tijd zelf ook als thema. In het bijzonder de tijd vanuit het perspectief van de ‘verliefde’. Wat gebeurt er als je het onderwerp van die verliefdheid verliest? De vrouw die net haar man heeft verloren merkt verbaasd op dat zelfs haar gedachten erdoor zijn veranderd. ‘Ik weet het niet, het is alsof ik een ander hoofd heb, er komen dingen bij me op die ik vroeger nooit zou hebben gedacht.’

Al zit er in dit boek een grote mate van suspense verborgen die aan de films van Hitchcock doet denken, het gaat de schrijver duidelijk niet alleen om het verhaal in de zin van het plot of de ontwikkelingen. Voortdurend legt Marías een relatie tussen wat er gebeurt en wat we de ‘Grote verhalen van Liefde en Dood’ kunnen noemen. De gedachten van de hoofdpersonen bieden de lezer de kans om alle, soms onvermoede, gebieden te betreden. Al lezend komen er heel wat filosofische ideeën voorbij.

De meest opvallende gedachte die hier wordt uitgewerkt is wel de vraag: in hoeverre heeft iemand die dood is, tóch nog invloed heeft op het leven in het hier en het nu? De auteur gebruikt hierbij een interessant werk, de novelle ‘Kolonel Chabert’ van de Franse schrijver Balzac, als ijkpunt. Chabert wordt op het slagveld voor dood achtergelaten om pas enkele jaren later terug te keren naar Parijs. Daar ontdekt hij dat het leven gewoon is doorgegaan en dat hij een onwelkom spook uit het verleden is geworden.

Ingenieus wordt deze novelle in het verloop van de handelingen en de scènes van ‘De verliefden’ verwerkt. Zo wordt dit bijzondere verhaal, net als Chabert, ook zelf een personage, een echo uit een andere tijd. Op dezelfde manier voert de auteur een bladzijde uit ‘De drie musketiers’ van Dumas op om de diepte die het woord ‘moord’ oproept naar boven te laten komen.

Het drama van de onvervulde verlangens, maar ook zelfs van de vervulde begeerte, vormt de rode draad in het leven van de vertelster die ‘de Voorzichtige Jongedame’ wordt genoemd. Iemand die van een afstand het leven observeert, even mag meedoen, maar zich dan weer moet terugtrekken.

‘Ik probeer romans te schrijven die ik graag zelf zou willen lezen’ zo merkt Marías op. ‘Romans ( -) die iets onthullen wat ik wist waarvan ik niet wist dat ik het wist.’

‘De verliefden’ vertellen ons de dingen die we denken te weten over het leven en de liefde opnieuw, maar ook weer niet. Misschien dat daarom het verhaal nog lang nadat het boek is dichtgeslagen blijft nawerken en in gedachte blijft.

Javier Marías, ‘De verliefden’ / ‘Los enamoramientos’, Meulenhoff (2012), Alfaguara (2011)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s