Mens en/of Beest?

Het museum lijkt leeg, het moet tegen sluitingstijd zijn. Ik loop door de grote ruimtes van Fondation Beyeler in Basel. Het licht stroomt naar binnen door de grote ramen.

Ik passeer het ene grote werk na het andere. Als iconen hangen ze daar, zacht glanzend maar stil. Mijn hakken klinken hard op de vloer, ik probeer wat zachter te lopen.

Dan sla ik een hoek om. Het licht is nu minder fel geworden. Het schilderij verschijnt voor mij, op een paar meter afstand. Het heeft zich losgemaakt van de muur. Het werk zweeft. Ik weet niet wat ik zie, maar het werk ademt. Het leeft.

Een paar dagen geleden opende de tentoonstelling Man and Beast in de Royal Academy in London. Het werk van Francis Bacon is eerder intens dan dat het concessies doet aan de toeschouwer.

De kunstenaar onderzoekt het menselijk lichaam, maar heeft net zo’n grote belangstelling voor dieren. Gefascineerd door hun kracht en beweging verzamelt hij veel beeldmateriaal: van foto’s van safari’s en skeletten van dode olifanten in Afrika tot de analyses en onderzoekfoto’s van Eadweard Muybridge.

Deze beelden vinden in allerlei vormen hun weg in zijn werk. Ze belichten onverwachte kanten van de verhouding tussen ons en het dier. Waar eindigt de een en begint de ander? Door dieren en ‘beesten’ in hun kwetsbaarheid, kracht en ongemakkelijkheid te laten zien, confronteert Bacon ons ook met onze eigen natuur.

Wie zijn wij? Wat betekent dat eigenlijk, mens-zijn? En hoe ziet dat er uit?

In de lezing Mens en/of Beest? Francis Bacon en Georges Bataille stellen we deze vragen aan de hand van het werk van Francis Bacon en de filosoof Georges Bataille. Daarbij maken we gebruik van het nieuwste onderzoek op dit gebied. Zoals dat bijvoorbeeld in het recente boek Francis Bacon – Revelations wordt toegelicht.*

Aan de hand van een specifieke selectie van de kunstwerken uit de tentoonstelling  Man and Beast en uit het overige werk van Francis Bacon ontdekken we de diepere lagen van deze werken. De Franse filosoof Georges Bataille ontwikkelt geheel eigen ideeën over de grens tussen mens en dier en hoe wij deze scheiding voelen en onderdrukken. Zijn ervaring werpt een nieuw licht op wat Bacon ons met zijn beeld wil laten waarnemen.

Nog altijd kan ik geen werk van Bacon zien zonder even te denken aan die keer in het lege museum. Zonder die zelfstandige aanwezigheid te voelen. In plaats van een stuk doek, met hier en daar wat kleur.

Inschrijving: via mail naar katjarodenburg@antheia.nl

Online live lezing per zoom op zondag 27 februari van 10.15 – 12.00, inloop v.a. 10.00 u

Vragen Bij de lezing is er gelegenheid om vragen te stellen

Link lezing U ontvangt de link naar de ONLINE LIVE -lezing via Zoom op zondag 27 februari voor 9.00 u.

Digitaal dossier Enkele dagen na de lezing ontvangt u een bijpassend kort digitaal dossier per mail

Entree online-lezing: 18,00 (incl.btw)

● Bij de bevestiging van inschrijving ontvangt u de betaalgegevens.

*Het boek is in het Nederlands verschenen onder de titel Francis Bacon: Openbaringen bij Spectrum

Katja Rodenburg is filosoof, denkt na over kunst en geeft colleges esthetica en kunstfilosofie. Vanuit deze achtergrond maakte zij als tentoonstellingen curator diverse tentoonstellingen (o.a. in het Armando Museum, Van Gogh Museum, Cobra Museum). Zij is vooral geïnteresseerd in het proces van het maken, en in de raakvlakken met het proces van het denken. Zij schreef eerder onder andere Ik, Ophelia,  over kunstenaars als John Everett Millais en Julia Margaret Cameron, Rineke Dijkstra en Helen van Meene en Armando en de melancholie van het scheppen, over de filosofische thema’s van de kunstenaar. Meer op: www.antheiablossoms.blog

Filosofie en kunst in Frankrijk in het Centre Erasme St. Etienne des Sorts bij Avignon

Foto0414Begin mei gaf ik weer een college-cursus van vijf dagen in het mooie Centre Erasme in Zuid-Frankrijk. Het centrum ligt in het dorp St. Etienne des Sorts (bij Avignon), aan de oevers van de brede rivier de Rhône.

Dit keer was het onderwerp ‘Filosofie van de kunst: van de goddelijke ingeving tot de sublieme ervaring’. Het werd een inspirerende week rond de inspiratie en ervaring in de filosofie en de kunst. Welke rol spelen ze in het scheppen van kunst? Hoe kunnen deze twee moeilijk omschrijfbare momenten betekenis geven aan ons leven? Lees verder

Het creatieve proces Lezing op 29 mei 2011

Met het hoofd in de handen – het creatieve proces in het atelier

Wat gebeurt er eigenlijk in het atelier? Op de meeste toeschouwers oefent deze werkruimte een grote aantrekkingskracht uit, want: ‘dit is toch de plaats waar het gebeurt.’ Maar is dat wel zo? Want wat speelt er zich in het hoofd van de kunstenaar af tijdens het vormgeven van een werk? Lees verder

Het goede leven van het kwaad? Lezing op 23 april Dag van de filosofie Tilburg

Het goede leven van het kwaad?

Is er in het leven nog wel een plaatsje voor het kwaad te vinden?

Want nergens anders dan in het afkeurenswaardige en verwerpelijke is de verhouding tussen de lust en het goede leven zo gespannen. Maar nog afgezien van de vele verschillende opvattingen van wat nu precies ‘goed’ is…

Hebben we niet ook iets te verliezen wanneer we het kwaad afwijzen? Wat offeren we op voor het goede leven?

Samen met de schrijvers Charles Baudelaire en Edgar Allen Poe en de filosoof Georges Bataille gaan we op zoek naar de schoonheid van het kwaad in de kunst.

We kijken of het mogelijk is om ‘het goede leven van het kwaad’ te ontdekken. Hoe kunnen wij het slijk, het laagste van het laagste, transformeren tot kostbaar goud?

Katja Rodenburg is filosoof, tentoonstellingen-curator en leiderschap-adviseur. Zij publiceerde diverse boeken waaronder Armando en de melancholie van het scheppen (Uitgeverij d’jonge Hond, 2009).

Praktische informatie

De lezing vindt plaats in het kader van de Dag van de Filosofie in Tilburg op zaterdag 23 april, van 14.00 u tot 14.40. Deze dag is georganiseerd door de Universiteit Tilburg. De lezing wordt gehouden in het Brabants Kenniscentrum Kunst en Cultuur (BKKC): www.bkkc.nl . Het centrum ligt op een paar minuten afstand van het station Tilburg en is goed te bereiken.